Ιστορικά στοιχεία
Τα ρομπότ εμφανίστηκαν και εξελίσσονται τα τελευταία 75 χρόνια, παρ’ όλα αυτά, μόνο τα τελευταία 8 χρόνια οι δυνατότητές τους αναγνωρίστηκαν και χρησιμοποιήθηκαν στην χειρουργική.
Αρχικά, αποτέλεσαν αγαπημένο θέμα για βιβλία και ταινίες επιστημονικής φαντασίας (Isaac Asimov, Star War, Terminator).
Στην συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στα εργοστάσια συναρμολόγησης αυτοκινήτων για εργασίες υψηλής ακρίβειaς, επικινδυνότητας και επαναλλειψημότητας, για την διαχείριση πυρηνικών αποβλήτων, στην συναρμολόγηση υπολογιστών λόγω υψηλής επιδεξιότητας και για ρόλους μεταφοράς αντικειμένων.
Κανένα από τα παραπάνω ρομπότ δεν διέθετε την παραμικρή ευφυϊα, ούτε ήταν σε θέση να επιδείξει γνωστικές ικανότητες, Αυτό ήταν αρχικά το υπόστρωμα πάνω στο οποίο αναπτύχθηκε η ιατρική ρομποτική.
Οι πρώτες προσπάθειες έγιναν στον τομέα της εικονικής πραγματικότητας, μίας προσομοίωσης δηλαδή της πραγματικότητας που δημιουργείται από τον υπολογιστή, κατά την οποία ο χρήστης μπορεί να αλληλεπιδρά χρησιμοποιώντας ειδικά περιφερειακά, όπως, γάντια δεδομένων και συσκευές οθόνης προσαρμοσμένες στο κεφάλι.
Το 1988-1989 κάνει την δυναμική της εμφάνιση η Λαπαροσκοπική Χειρουργική και ακολουθεί η εκρηκτική αποδοχή της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής. Έγινε όμως πολύ γρήγορα αντιληπτό, ότι, παρ’ ότι η λαπαροσκοπική χειρουργική έχει σημαντικά οφέλη για τον ασθενή, δημιουργούσε μεγάλες δυσκολίες στον χειρουργό λόγω της έλλειψης της αίσθησης της αφής, της απώλειας της τρισδιάστατης όρασης και της περιορισμένης επιδεξιότητας που προκύπτει από το φαινόμενο υπομόχλιου των λαπαροσκοπικών εργαλείων.
Έτσι άρχισε μια προσπάθεια επίλυσης αυτών των προβλημάτων με την δημιουργία χειρουργικών συστημάτων τηλεπαρουσίας (Telepresence Surgery System).
Στις αρχές του 1990 δημιουργείται η πρώτη ρομποτική χειρουργική συσκευή με το όνομα RoboDoc, η οποία χρησιμοποιήθηκε στην ορθοπεδική για επεμβάσεις αρθροπλαστικής ισχίου, με εξαιρετικής ακρίβειας αποτελέσματα. Ένα άλλο πολλά υποσχόμενο ολοκληρωμένο σύστημα, το ARTEMIS (Advanced Robot and Telemanipulator System for Minimally Invasive Surgery), παρά την αποτελεσματικότητά του, δεν προχώρησε σε φάση υλοποίησης λόγω διακοπής της χρηματοδότησής του.
Την εποχή αυτή 1990-1993 οι νευροχειρουργοί και οι ακτινολόγοι διερευνούν την χρήση της ρομποτικής τεχνολογίας για την υψηλής ακρίβειας, ελάχιστα επεμβατική χειρουργική του εγκεφάλου με την δυνατότητα στερεοτακτικής πλοήγησης κατά την διάρκεια της επέμβασης (Stealth Station).
Το σύστημα AESOP (Automated Endoscopic System for Optimal Positioning) δημιουργήθηκε για να λύσει το πρόβλημα χειρισμού της κάμερας κατά την διάρκεια της λαπαροσκοπικής χειρουργικής . Έγινε ευρύτατα αποδεκτό από την ιατρική και χειρουργική κοινότητα και ήταν η πρώτη ρομποτική συσκευή που πήρε έγκριση από το FDA και πρακτικά εισήγαγε την ρομποτική στην καθημερινή χειρουργική πράξη.
Ακολούθησε εμφάνιση του χειρουργικού συστήματος da Vinci και του συστήματος Zeus. Και τα δύο έχουν ένα χειρουργικό σταθμό εργασίας, αλλά ,το da Vinci έχει στερεοσκοπική εικόνα, που δίνει την αίσθηση ότι ο ασθενής είναι ακριβώς μπροστά στον χειρουργό. Και τα δύο διέθεταν έξυπνης σχεδίασης αρθρωτά εργαλεία με πολλούς βαθμούς ελευθερίας παρόμοιας με το ανθρώπινο χέρι.
Η αυξημένη αυτή επιδεξιότητα έκανε τα συστήματα αυτά ιδιαίτερα κατάλληλα για την ανερχόμενη ελάχιστα επεμβατική χειρουργική.
Η οφθαλμολογία αναζητά και αυτή λύσεις στην πολύ υψηλής ακρίβεια της ρομποτικής χειρουργικής για τις επεμβάσεις στον κερατοειδή με lasers και δημιουργήθηκε σύστημα RAMS (Robot Assisted MicroSurgery system).
Το μέλλον υπόσχεται πολλά λόγω της υψηλής δυνατότητας των συστημάτων αυτών, να επεκτείνουν τις δυνατότητες της χειρουργικής, πέρα από τα ανθρώπινα όρια.
|